زيست شناسي بزنگان
مطالب درسی 
قالب وبلاگ

زیست دبیرستان

  نیازمندی های شما دانش آموزان گرامی

(لطفا از قسمت صفحات وبلاگ مطالب و تصاویر مورد نیاز دریافت کنید.)  

همه چیز درباه ژنتیک مندلی-جمعیت

    به نام خدا

  تعاریف   فصل هشتم (ژنتیک) زیست شناسی وآزمایشگاه (2) سال سوم  

     خودلقاحی: قرارگرفتن دانه گرده یک گل روی مادگی همان گل ( قرار گرفتن دانه گرده ی یک گل روی مادگی یک گل دیگر از همان پایه گیاه) ( ترکیب گامت های نر وماده ی یک گل باهم).

           دگر لقاحی: قرار گرفتن دانه گرده یک گل روی مادگی گل دیگر از گیاه دیگر (پایه ی دیگر) (ترکیب گامت های نر از یک پایه گیاه با گامت ماده از پایه دیگر).        

  آمیزش منو هیبریدی: آمیزشی که در آن فقط یک صفت که دارای دو حالت است مورد نظر باشد( چگونگی به ارث رسیدن یک جفت حالت متقابل یک صفت)        

  آمیزش دی هیبریدی: آمیزشی که در آن دوصفت مورد بررسی قرار گیرد ( چگونگی به ارث رسیدن دو جفت حالت متقابل دو صفت)

         ژن: عامل های تعیین کننده ی صفات را ژن می نامند( عامل های بروز یک صفت )  

       آلل: هر صفت دارای ژن های متفاوت است که به حالت های مربوط به یک صفت آلل می گویند.

         آلل غالب: عاملی که خود را بطور کامل نشان دهد آلل غالب می گویند .  

         آلل مغلوب: عاملی که خود را کمتر نشان می دهد وهنگام قرار گرفتن در کنار آلل غالب خود را نشان نمی دهد آلل مغلوب می گویند.  

       صفت غالب: صفتی که در صورت وجود یک آلل غالب آن صفت بروز می کند صفت غالب می گویند( صفتی که همیشه در نسل اول ظاهر می شود وبیشترین است)

         صفت مغلوب: صفتی که برای بروز آن باید هردوآلل آن مغلوب باشد (آلل غالب نداشته باشد) ودر نسل دوم با احتمال کمتر ظاهر می شود صفت مغلوب می گویند.

           صفت هموزیگوس (هموزیگوت): صفتی که دارای دو آلل مشابه ( هردو آلل غالب یا هردو آلل مغلوب ) باشد صفت هموزیگوس  می گویند.    

     صفت هتروزیگوس ( هتروزیگوت): صفتی که آلل های آن مشابه نباشد ( یک آلل غالب ویک آلل مغلوب) صفت هتروزیگوت می نامند.    

     فنوتیپ: شکل ظاهری هر صفت فنوتیپ آن صفت گفته می شود.  


     ژنوتیپ: نوع آلل های تشکیل دهنده ی یک صفت در هر فرد را ژنوتیپ آن فرد می گویند.

        تذکر: وقتی از هتروزیگوت وهموزیگوت بودن یک فرد صحبت می کنیم در واقع صحبت از ژنوتیپ فرد است زیرا نوع آلل های تشکیل دهنده را مشخص کرده ایم.  

       قانون اول مندل: دو آلل مربوط به هر صفت در زمان تشکیل گامت از هم جداشده و هر کدام وارد یک گامت می شود(قانون تفکیک ژن ها)  

      قانون دوم مندل: در آمیزش هایی که بیشتر از یک صفت مورد نظر است آلل های مربوط به هر صفت بدون تاثیر آلل های صفت های دیگر از هم جداشده ومستقل از اثر دیگر آلل ها وارد گامت ها می شود ( قانون استقلال ژن ها)      

    تذکر : قانون دوم مندل در زمانی کاربرد دارد گه ژن های صفت های مختلف روی کرموزم های جدا از هم قرار داشته باشد در غیر این صورت یعنی در صورت قرار داشتن ژن های چند صفت مختلف روی یک کرموزوم این قانون عملی نخواهد بود (پیوستگی ژن ها)  

        ژن های پیوسته : ژن های پیوسته به ژن های صفت های مختلف گفته می شود که روی یک جفت کرموزوم همتا قرار دارد.    

      آمیزش آزمون: آمیزشی که برای تعیین ژنوتیپ یک صفت با فنوتیپ غالب انجام می شود آمیزش آزمون می نامند( افراد با فنوتیپ غالب ممکن است هتروزیگوت باشند یا هموزیگوت ) در این روش فرد با صفت غالب را با فردی که فنوتیپ مغلوب (فرد بافنوتیپ مغلوب ژنوتیپ آن هموزیگوت مغلوب است) دارد آمیزش می دهند واز نتایج آن ژنوتیپ فرد غالب مشخص می شود ( در صورتی که تمام فرزندان فنوتیپ غالب داشته باشند فرد غالب ژنوتیپ همووزیگوت خواهد داشت ودر صورتی که هردوفنوتیپ غالب و مغلوب در فرزندان دیده شود فر غالب هتروزیگوت خواهد بود )    

    تذکر : در صورتی که درآمیزش آزمون در فرزندان فنوتیپ مغلوب دیده شود والد مورد آزمون هتروزیگوت خواهد بود حتی اگر در میان فرزندان فرزندی بافنوتیپ غالب دیده نشود.  

        فرد ناقل: به فرادی که دارای آلل های ناهنجاری های ژنتیکی هستند اما در فنوتیپ آنها ظاهر نمی شود فرد ناقلمی گویند.        

    تذکر : افراد ناقل همیشه هتروزیگوت می باشند .

      دود مانه (شجره نامه ): نشان دادن ارتباط فامیلی افراد برای مشخص نمودن ناهنجاری های ژنتیکی احتمالی در فرزندان یا احتمال ناقل ناهنجاری بودن افراد به کمک نمودار شجره نامه می گویند.

           صفات اتوزومی: صفاتی که ژن های مربوط به آن صفت روی کرموزوم های اتوزوم (غیر جنسی ) قرار دارد صفات اتوزومی می گویند.

           صفات وابسته به جنس: صفاتی که ژن های آن روی کرموزوم های جنسی قرار دارد صفات وابسته بهجنس می گویند.  

         تذکر: صفات وابسته به جنس در زن ها مانند افراد اتوزوم می باشد اما در مردان به دلیل نا مشابه بودن کرموزم های جنسی حالت خاص دارد زیرا در صورتی که ژنی روی کرموزوم x قرار داشته باشد بدلیل عدم وجود ژن متقابل در کرموزوم همتای آن , آن ژن به تنهایی در هرصورت خواه غالب وخواه مغلوب باشد اثر خود را ظاهر خواهد نمود (بر خلاف صفات اتوزوم که باید دو آلل در کنار هم قرار گیرند وآلل غالب اثر مغلوب را می پوشاند )        

  صفات چند ژنی : صفاتی که تحت تاثیر چند ژن می باشند صفات چند ژنی می گویند مانند قد, وزن , رنگ مو ,  رنگ چشم و...      

    صفات چند آللی : صفاتی که ژن های آنها توسط آلل هایی بیش از دو آلل کنترل می شود آلل های چند گانه می گویند.      

    صفات غالب ناقص : صفاتی که رابطه غالب ومغلوبی در آنها دیده نمی شود وافراد ناخالص بصورت حد واسط ظاهر می شوند غالب ناقص می گویند.( مانند رنگ صورتی حاصل از آمیزش گل قرمز خالص وسفید خالص [نتیجه افراد هتروزیگوت صورتی رنگ هستند])    

      صفات هم توان: صفاتی که آلل ژن های آنها بطور همزمان اثر خود را نشان می هند و هر دوفنوتیپ باهم پدید می آیند بدون آنکه اثریکی کمتر یا بیشتر شود صفات هم توان می گویند. ( مانند موهای قرمز وسفید بدن اسب که از آمیزش دو اسب مو قرمز خالص وموسفید خالص حاصل شده است بدون آنکه تغییری در میزان رنگ های قرمز وسفید کُره ی اسب ایجاد شده باشد)    

      بیماری وراثتی : بیماری که از طریق ژن ها از والدین به فرزندان منتقل می شود بیماری وراثتی می گویند.    برای حل مسائل ژنتیک لازم است به نکات زیر توجه نمایید:   الف: داده های مسئله را از مسئله پیدا کنید وآنها را جداگانه یاداشت کنید.   ب: ببینید مسئله از شما چه می خواهد آن رانیز بعنوان مجهول جداگانه یاداشت کنید.   ج: کلمات کلیدی را که در مسئله می بینید یکبار برای خود تعریف کنید وبه یاد آورید.   د: بین داده ها وخواسته های مسئله ارتباط برقرار کنید و از کلمات کلیدی غافل نباشید.   ه : گامت های لازم برای هر آمیزش را دقیق می نویسیم ودر صورت لزوم از مربع پانت استفاده می کنیم.       مسئله:   مسئله 1: در آمیزش دانه نخود فرنگی زرد خالص و دانه سبز خالص (در صورت غالب بودن زرد بر سبز) مطلوب است:   الف: فنوتیپ وژنوتیپ نسل اول   ب: فنوتیپ وژنوتیپ فرزندان در نسل دوم   مسئله 2: ازآمیزش دانه نخود فرنگی زرد وصاف خالص با دانه سبزوچروکیده ( در صورت غالب بودن زردی بر سبزی و صافی بر چروکیدگی) مطلوب است:   الف: ژنوتیپ وفنوتیپ فرزنداندرنسل اول   ب: ژنوتیپ وفنوتیپ فرزندان در نسل دوم   مسئله 3: از آمیزش دو خوکچه هندی هتروزیگوت (درصورت غالب بودن سیاه بر قهوای)مطلوب است:   الف: احتمال تولد دو خوکچه هندی سیاه   ب: احتمال تولد دو خوکچه هندی قهوای   ج: احتمال تولد یک خوکچه هندی سیاه سپس خوکچه هندی قهوای   د: احتمال تولد سه خوکچه هندی که دوتا سیاه ویکی قهوای باشد   و:احتمال تولد سه خوکچه هندی که دوتا سیاه ویکی قهوای باشد بشرط اینکه دومی قهوه ای باشد.   مسئله 4: از آمیزش آزمون یک خوکچه هندی سیاه (سیاه غالب قهوای مغلوب) شش خوکچه متولد شد مطلوب است :   الف : ژنوتیپ والد در صورتی که هر شش فرزند سیاه باشد.   ب: ژنوتیپ والد در صورتی یکی از فرزندان قهوای باشد .   ج: در صورتی که هر شش فرزند قهوای باشد.   د: در صورتی که یکی از فرزندان سیاه باشد.       قاسمی –سرگروه زیست شناسی گله دار       فرمول های ژنتیک       دانش آموز عزیزبه جز فرمول های ساده ی زیر  ، یادگیری فرمول های دیگر جز سردرگمی نتیجه ای نداشته و برای هر مسئله یک فرمول جداگانه یاد نگیرید ، بسیاری از مسائل زیست شناسی را با تجزیه و تحلیل می توانید به سادگی حل کنید. برای جلوگیری از طولانی شدن مطلب از ذکر مثال ها خودداری شد ، در صورت بروز مشکل از دبیر خود کمک بگیرید.   فرمول هایی در هنگام خودلقاحی F1  در صورت وجود رابطه ی غالب و مغلوبی:   تعداد جفت ژن   هتروزیگوس درF1   گامت هایF1 یا   فنوتیپ هایF2   ژنوتیپ های F2   کل ترکیب گامت ها   در F2   نسب فنوتیپ ها   درF2   n   2n   3n   4n   (3:1)n    اگر خودلقاحی مد نظر نباشد هر یک از موارد مورد نظر دریک مسئله برای هر والد جداگانه حساب و سپس در هم ضرب می شود.   اگر در صفات مورد نظر غالبیت وجود نداشته باشد تعداد فنوتیپ ها مساوی تعداد ژنوتیپ ها شده و به جای ستون آخر در جدول فوق نسبت ها n(1:2:1)  خواهد شد.   فرمول یافتن انواع ژنوتیپ ها و فنوتیپ ها ی ممکن :   n تعداد آلل هاست.   انواع کلی ژنوتیپ ها = n(n+1)/2   انواع ژنوتیپ های هتروزیگوس=n(n-1)/2   انواع ژنوتیپ های هموزیگوس = n   انواع فنوتیپ ها در صورت وجود رابطه ی غالب و مغلوبی کامل = n   انواع فنوتیپ ها در صورت عدم وجود رابطه ی رابطه ی غالب و مغلوبی = n(n+1)/2       فرمول یافتن تعداد حالات استقرار تترادها در متافاز یک میوز:   تعداد حالات استقرار=2n-1       ، n تعداد جفت کروموزوم است.   تعداد DNA و رشته های پلی نوکلئوتیدی:   اگر n کروموزوم یک کروماتیدی داشته باشیم n مولکول DNA و 2n زنجیره ی پلی نوکلئوتیدی خواهیم داشت.   اگر n کروموزوم دوکروماتیدی داشته باشیم 2n مولکول DNA و 4n زنجیره ی پلی نوکلئوتیدی خواهیم داشت.       تعداد پیوند فسفو دی استر:   اگردر باکتری ها که DNA ی حلقوی دارند n جفت (2n) نوکلئوتید یا باز آلی وجود داشته باشد ، 2nپیوند فسفو دی استروجود خواهد داشت.(در هر زنجیره  ،n پیوند)   اگر در یوکاریوت ها که DNA خطی است n جفت (2n) نوکلئوتید یا باز آلی وجود داشته باشد ، 2n-2پیوند فسفو دی استر وجود خواهد داشت.(در هر زنجیره ، n-1 پیوند)               نکاتی دیگر درباره حل مسائل ژنتیک       1- سلولی با ژنوتیپ AaBb دارای دو جفت کروموزوم همتا یا 4 کروموزوم است که بر روی هر کروموزوم یکی از آلل ها را دارا می باشد، این سلول توانایی تولید 4 نوع گامت را دارد که در هر تقسیم میوز بسته به آرایش متافازی میوزI فقط دو نوع گامت تولید می کند. با توجه به اینکه در هر آرایش متافازی در میوز I دو نوع گامت تولید می شود(در صورت هتروزیگوت بودن) اگر تعداد انواع گامت ها را بر دو تقسیم کنیم تعداد آرایش متافازی بدست می آید برای بدست آوردن انواع گامت ها هم کافیست انواع گامت های هر صفت را محاسبه کنیم و در هم ضرب کنیم: آرایش متافازی =   برای بدست آوردن انواع گامت های یک صفت به مثال توجه کنید:  و   انواع گامت هایی که ژنوتیپ های فوق می توانند بسازند برابر است با 4 و 8   که با تقسیم بر دو می توانیم تعداد آرایش های متافازی آنها را بدست آوریم.   فردی با این نوع ژنوتیپ AA Bb DD فقط دو نوع گامت تولید می کند.   کروموزوم های هوموزیگوت پس از جدا شدن تولید 1 نوع گامت می کنند ولی اگر کروموزوم های همولوگ هتروزیگوت باشند پس از جدا شدن از یکدیگر برای هر صفت 2 نوع گامت حاصل می شود. درانسان کروموزوم x نسبت به کروموزووم Y بزرگتر و دارای ژن های بیشتری است پس سلول های پیکری زن سالم از سلول های مرد سالم ژن های بیشتری دارد.   2- در نشانگان ترنر کاریوتیپ xo را نشان می دهد در واقع یک x کم دارد در مبتلایان به نشانگان فریاد گربه در کروموزوم شماره 5  قطعه ای کمبود دارد.    3- هر سلول زاینده انسانی در انجام تقسیم میوز فقط یک نوع آرایش متافازی را می توانند انتخاب کند بنابر این در هر تقسیم میوز فقط 2 نوع گامت حاصل می شود. سلول های انسان با 2n=46 کروموزوم در هنگام تقسیم میوز I تشکیل 23  ساختمان تترادی می دهند و چون هر تتراد (به دلیل متفاوت بودن آلل های کروموزوم های هومولوگ) دو نوع گامت می تواند تولید کند بنابر این سلول های انسانی با 46 کروموزوم توان تولید  گامت را دارد.   3- تعداد کل ژنوتیپ ها برابر است با تعداد ژنوتیپ های هموزیگوت به علاوه تعداد ژنوتیپ های هتروزیگوت و با توجه به اینکه تعداد ژنوتیپ های هموزیگوت همیشه برابر تعداد آلل هاست.      کل ژنوتیپ ها = ژنوتیپ هتروزیگوت+ ژنوتیپ هموزیگوت   چون انسان موجودی دیپلوئید است  و در هر فرد دو آلل وارد می شود چون الل های فرد هتروزیگوت با هم تفاوت دارند و ترتیب نوشتن آنها هم فرق می کند. تعداد کل ژنوتیپ هتروزیگوت برابر است با ترکیب 2 از مقدار آلل های داده شده. به بیان دیگر از بین 5 نفر به چند طریق می توان کمیته های 2 نفری انتخاب کرد.   4- اگر در جمعیتی برای صفتی n  آلل داشته باشیم تعداد کل ژنوتیپ های موجود برابر است با  اگر بین آلل ها رابطه غالب و مغلوبی وجود نداشته باشد تعداد کل فنوتیپ ها برابر است با تعداد کل ژنوتیپ ها.   5- اگر تعداد کل آلل ها را بدهند چون آلل ها با ژنوتیپ هموزیگوت برابر است و با توجه به فرمول  می توانیم تعداد کل ژنوتیپ ها را مشخص کنیم و با کم کردن از هموزیگوت ها هتروزیگوت ها را بدست آوریم. برای درک بهتر به مثال توجه کنید: اگر 4 آلل داشته باشیم تعداد کل ژنوتیپ ها  برابر است با  و اگر تعداد آلل ها(که برابر است با هموزیگوت ها) را از تعداد کل کم کنیم هتروزیگوت ها را می توانیم بدست آوریم:   6=4-10   6- اگر در یک شجره نامه فرد ناقل مشاهده شود بنابر این صفت مورد بحث مغلوب است(که در این صورت باید مشخص شود که اتوزومی است یا جنسی). از پدر و مادری که به ظاهر سالم هستند فرزندی که مبتلا به بیماری وابسته به جنس مغلوب است(کور رنگی، هموفیلی، دیستروفی عضلانی و ...) متولد شود این فرزند حتما پسر خواهد بود(یعنی از نوع مذکر و پسر ها هم نیمی سالم و نیمی بیمار خواهند بود) چرا که فرزند دختر باید هر دو کروموزوم x مبتلا را دریافت کند. در این شجره نامه پدر و مادر به ظاهر سالم بوده اند و چون فردی مبتلا به بیماری وابسته به جنس مغلوب به دنیا آمده پس پدر حتما سالم و مادر هم ناقل بوده است در مورد کور رنگی می توانیم این ژنوتیپ ها را برای پدر:XY و این ژنوتیپ را برای مادر متصور شویم: . در بیماری کور رنگی (و کلا بیماریهای وابسته به جنس مغلوب) پسر یا بیمار است یا کاملا سالم ولی دختر به علت داشتن دو کروموزوم XX میتواند ژنوتیپ های سالم XX و ناقل   و بیمار  را داشته باشد.   7- گروه های خونی: Rh خون توسط دو الل مشخص می شود، افرادی که Rh+ دارند میتوانند دو نوع ژنوتیپ داشته باشند: RR ، Rr و افرادی که Rh- دارند دارای ژنوتیپ rr هستند در واقع Rh سه نوع ژنوتیپ دارد که در دو نوع فنوتیپ خودش را نشان می دهد که عبارتند از: RR , Rr , rr و گروه های خونی A,B, O گروه های خونی دارای 6 نوع ژنوتیپ هستند که در 4 فنوتیپ خود را نشان می دهند.   18=6 نوع ژنوتیپ گروه خونی ×3 نوع ژنوتیپ Rh   8= 4 نوع فنوتیپ گروه خونی× 2  نوع فنوتیپ Rh   8- افرادی که صفت مغلوب را نشان می دهند دارای دو آلل مغلوب هستند که فراوانی هر یک از آنها برابر  است. aa=   9- گروه خونی A+ با شرط هتروزیگوت بودن می شود:  و هموزیگوت=   فرد هتروزیگوت توانایی تولید چهار نوع گامت را داراست. اگر موجودی دارای دو جفت کروموزوم باشد با آلل های مختلف (دو جفت کروموزوم یعنی چهار کروموزوم) هر جفت توانایی تولید دو گامت را داراست و در کل چهار نوع گامت تولید می شود.   10- از آمیزش دو خوکچه ی هندی سیاه هتروزیگوت Bb با هم Bb×Bb روابط زیر را خواهیم داشت:   ( B+ b)( B+ b)= BB+ Bb+ bb   با توجه به روابط بالا  ژنوتیپ ها هتروزیگوتBb و  = × هم هموزیگوت هستند. اگر روابط غالب و مغلوبی وجود داشته باشد آلل غالب با حرف بزرگ نمایش داده می شود.   11- ژنوتیپ ها گروه خونی B+ = , , ,   و همین طور سایر گروه ها را میتوان نوشت...البته گروه خونی O- به این صورت است:iirr   12- گاهی گروه های خونی را با ژنوتیپ بیمار یها با هم می نویسند برای مثال: فردی که هموفیل است و گروه خونی A+ دارد و برای این صفات هتروزیگوت است می شود:  کور رنگی(دالتونیسم) را با نماد c و هموفیل را با نماد h نشان دادیم و چون هتروزیگوت است قادر به تولید حداکثر گامت هاست و 8 نوع گامت می تواند تولید کند(8=2×2×2).   13- پدری که هموفیل است ژنوتیپ آن به این صورت خواهد بود:  و ژنوتیپ مادر سالم و هموزیگوتxx است فرزندان این زوج هیچ کدام بیمار نخواهد بود ولی نصف دختران ناقل خواهند شد! به این صورت که:   × xx=( + y)(x)= + xy   14- در بیماری کم خونی داسی شکل با توجه به اتوزومی بودن و مغلوب بودن بیماری ، ژنوتیپ ها اینچنین هستند: (SS,Ss,ss) اگر پدر و مادر سالم و هتروزیگوت باشند بنابراین داریم Ss×Ss   15- در بیمار های اتوزومی مغلوب هیچ گاه نمی توان انتظار داشت از پدر و مادری بیمار فرزندانی سالم یا ناقل بوجود آیند چون در بیمار های اتوزومی فرد بیمار هموزیگوت است و افراد همزیگوت بیمار نمی توانند افراد هموزیگوت سالم یا هتروزیگوت ناقل  بوجود آورند چون تنها آلل هایی که بوجود می آید الل های مغلوب است! در بیماری های اتوزومی مغلوب اگر فرد بیمار از پدر و مادر سالم(به ظاهر) بدنیا بیایید پدرو مادر در واقع هر دو ناقل بوده اند((Pp و از آمیزش آنها Pp×Pp چنین نسبت هایی را می توان انتظار داشت:  و اگر بخواهیم نسبت دختر ها و پسر ها را بدست آوریم چون این بیماریها اتوزومی هستند و جنسی نیستند باید هر نسبت را در  ضرب کرد.   16- در بیماری کور رنگی xx زن سالم و  زن ناقل ولی به ظاهر سالم است و  زنی مبتلاست و در واقع سه نوع ژنوتیپ داریم که در دو نوع فنوتیپ خود را نشان می دهد.   اگر در شجره نامه پدر و مادر سالم باشند و فرزندانی بیمار وجود داشته باشد آن بیماری مغلوب است چون در صفات وابسته به جنس دختر مبتلا حتما پدری بیمار داشته...  

                  مسئله های  ژنتیک و خاستگاه آن

      1- اگر ژن M نسبت به m و ژن H نسبت به h غالب باشد، فنوتیپ کدام دو ژنوتیپ زیر شبیه به هم خواهد بود؟  

الف) MmHH, MmHh         ب) MMhh, MMHh             ج) mmhh, Mmhh         د) mmHh, MMHH  

2- فرض کنید سه گروه خونی برای انسان ممکن است و میزان ووقع انها در جمعیت مساوی است. احتمال یکسان بودن گروه خونی سه فرد که بطور تصادفی از جمعیت انتخاب شده اند چیست؟ (ک68)                                    الف)                ب)                          ج)                            د)    

3- از خود لقاحی نخود فرنگی دانه زرد ناخالص چه نسبتهایی بدست می آید؟   الف) 100% زرد                ب)  زرد،  سبز                    ج)  زرد،  سبز                    د)  سبز،  زرد  

4- در بین فرزندان زوجی که ژنوتیپ گروه خونی آنهاIB و IA IA است کدام دو گروه خونی را نمی توان انتظار داشت؟   الف) A و B                        ب) AB و O                   ج) A و AB                    د) B و O   پ

5- از پدر و مادری سالم، فرزندی با بیماری خاصی که بصورت مغلوب منتقل می شود بوجود آمده است. احتمال آنکه دو فرزند بعد خانواده نیز مبتلا به این بیماری باشند، چقدر است؟                                                                  الف)                 ب)                          ج)                          د)     

6- با ژنوتیپ RrDd نسبت گامتهای تولید شده rd کدام است؟                                                                             الف)                 ب)                            ج)                            د)  

7- فردی با ژنوتیپ AaBbCcDDEe چند نوع گامت ایجاد می کند؟                                                                           الف) 2                               ب) 8                            ج) 16                           د) 64   8- از والدین با ژنوتیپ aaBb x AaBb چه نسبتی از افراد F1 فنوتیپ AB دارند؟                                                                          الف)                              ب)                            ج)                           د)   9- از آمیزش mmhh x MmHh چه نسبتی از افراد حاصل ژنوتیپ جدید خواهند داشت؟                                الف)                              ب)                            ج)                            د)                                10 -هر گاه دو خوکچه هندی که به صورت AAbb و aaBB هستند، با هم آمیزش کنند، در نسل دوم به ترتیب از راست به چپ چند نوع ژنوتیپ و غنوتیپ میان زاده ها مشاهده می شود؟                                          الف) 3و1               ب) 4 و2                                   ج) 9و 4                                    د) 16و 9   11- در وراثت یک جفت صفت وقتی که رابطه غالب و مغلوبی وجود نداشته باشد در F2 چند نوع ژنوتیپ و چند نوع فنوتیپ بوجود می آید؟ (ک65)                                                                                                              الف) 3 و 2             ب) 3و 4                                   ج) 3 و 3                       د) 2و 3   12- از خود لقاحی AaBb چه نسبتی از فرزندان فقط یک صفت غالب را نشان می دهد؟                                                          الف)                              ب)                            ج)                           د)   13- زنی با گروه خونی AB با فردی از گروه خونی B که ناخالص است ازدواج می کند، احتمال اینکه پسری با گروه خونی B بدنیا بیاورند، چقدر است؟                                                                                                                                الف)                 ب)                            ج)                            د)   14- اگر زنی ناقل هموفیلی و زال با مردی سالم که ناقل زالی است ازدواج کند، چقدر احتمال دارد که فرزند اول آنها دختری زال و ناقل هموفیلی باشد؟                                                                                                                 الف)                              ب)                            ج)                          د)   15- اگر در یک جامعه از هر 20 کرومزوم X یکی حامل ژن کوررنگی باشد، نسبت زنان کوررنگ در جامعه چقدر است؟   الف)            ب)                           ج)                       د)  

16- نوع بیماری مقابل را مشخص کنید. (ک72)                                                                                الف) اتوزومی مغلوب   ب) اتوزومی غالب   ج) وابسته به جنس مغلوب      ج) وابسته به جنس غالب    

17- نوع بیماری مقابل را مشخص کنید. (ک72)                                                                           الف) اتوزومی مغلوب        ب) اتوزومی غالب   ج) وابسته به جنس غالب      ج) وابسته به جنس مغلوب  

 18-  فرزند اول یک خانواده زال و فرزند دوم به بیماری فنیل کتونوری مبتلا است اگر پدر و مادر هر دو سالم باشند، چقدر احتمال دارد که فرزند بعدی هر دو بیماری را داشته باشد؟                                                الف)                ب)                          ج)                           د)  

19- مردی به بیماری کم خونی داسی شکل و همسرش به کوررنگی مبتلا است، احتمال تولد کدام فرنزد بیشتر است؟                          الف) پسر مبتلا به کور رنگی                          ب) دختر مبتلا به کوررنگی   ج) پسر مبتلا به کم خونی داسی شکل               د) دختر مبتلا به کم خونی داسی شکل  

20- برای تعیین صفتی در جمعیت 3 نوع آلل وجود دارد، اگر یکی از آلل ها بر دوتای دیگر غالب بوده و دومی و سومی رابطه هم توانی داشته باشند، در این جمعیت چند نوع فنوتیپ وجود دارد؟                                     الف) 4      ب) 6                            ج) 3                             د) 5  

21- آللهای 1 و 2 و 3 و 4 در رنگ موی جمعیت خوکچه ها هندی دخالت دارند. الل یک بر همه آللها و آلل 2 بر الل 3و 4 و آلل 3 تنها بر آلل 4 غالب است. چند نوع فنوتیپ در چنین جمعیتی قابل پیش بینی است؟         الف) 4                               ب) 8                            ج) 10                           د) 16                  

22- اگر مردی با گروه خونی AB که به هموفیلی و فنیل کتونوری مبتلا است با خانمی با گوه خونی O که برای دو صفت هموفیلی و فنیل کتونوری هتروزیگوت است، ازدواج کند، چه نسبتی از فرزندان آنها دخترانی با گروه خونیB و مبتلا به یک بیماری خواهند بود؟                                                                                 الف)                              ب)                            ج)                           د)

  23- از خود لقاحی گیاهی با ژنوتیپ  در نسل اول چند نوع ژنوتیپ و چند نوع فنوتیپ حاصل می شود؟       الف) 9و 3              ب) 3و 2                                   ج) 4و4                         د) 3و2                   24- در آمیزش  به ترتیب از راست به چپ چند نوع ژنوتیپ و چند نوع فنوتیپ انتظار می رود؟                     الف) 4و 4              ب) 2و2                                    ج) 8و3                         د) 9و4                      25 - موجودی با ژنوتیپ  Aa چند نوع گامت تولید می کند؟                                                                  الف) 8                               ب) 16                          ج) 32                           د) 4                      26 -در دودمانه مقابل احتمال حامل بودن فرد مورد سؤال چقدر است؟                                               الف)                              ب)   ج)                                 د)                                                     27- در وراثت یک صفت که رابطه غالب و مغلوبی وجود ندارد در F2 چند نوع پنوتیپ و فنوتیپ حاصل می شود؟   الف) 3و2               ب) 3و3                                    ج) 2 و 3                       د) 2و 2                 28- کدام فرد هموزیگوت است:                                                                                                الف) Aabb                        ب) aabb                      ج) aaBB                       د) AaBb                       29- برای گروههای اصلی خون انسان (بودن در نظر گرفتن RH) چند نوع ژنوتیپ و فنوتیپ وجود دارد؟   الف) 9-4               ب) 6-4                         ج) 9-6                         د) 6-6                                    30- اگر آللهای A و B همتوان باشند از آمیزش روبرو چند فنوتیپ حاصل می شود؟                                 الف) 1                               ب) 3                            ج) 2                             د) 4                  31- وراثت کدام صفت توسط آللهای چندگانه است؟                                                                    الف) رنگ پوست                 ب) رنگ چشم                 ج) گروه خونی                د) عامل RH               32 - اگر فراوانی آللهای گروه خونی یکسان فرض شود فراوانی افرادی که هر دو نوع آنتی ژن را تولید می کنند چقدر است؟   الف)                              ب)                            ج)                            د)              33- اصل اول مندل در کدام مرحله تقسیم میوز به وقع می پیوندد؟                                                   الف) آنافاز II                       ب) آنافاز I                     ج) متافاز I                     د) متافاز II              34- در انسان کدام توسط چندین جفت ژن کنترل نمی شود؟                                                         الف) گروه های اصلی خون               ب) قد                ج) وزن                         د) رنگ پوست             35- از آمیزش روبرو AABbcc X AaBbCc چند نوع ژنوتیپ حاصل می شود؟                                         الف) 27                            ب) 12                          ج) 61                           د) 8                     36- در دودمانه مقابل نوع صفت را مشخص کنید.                                                                        الف) آتوزومی- غالب     ب) آتوزومی- مغلوب   ج) وابسته به جنس- غالب       د) وابسته به جنس- مغلوب   37- در دودمانه مقابل نوع صفت و احتمال هتروزیگوت بودن فرد علامت گذاری شده را تعیین کنید.              الف) آتوزومی-                            ب) وابسته به جنس-   ج) آتوزومی-                  د) وابسته به جنس-   38- اگر ژنوتیپ والدین بصورت روبرو باشد احتمال به وجود آمدن فرزند هتروزیگوت چقدر است؟ AaBb x aaBb   الف)                              ب)                            ج)                            د)                               39- وادلینی با گروه خونی مشابه دارای فرنزدانی به سه نوع گروه خونی شده اند احتمال اینکه این والدین دارای پسری با گروه خونی A باشند چقدر است؟                                                                        الف)                 ب)                            ج)                             د) چنین امری غیر ممکن است.       40- یک گیاه میمونی صورتی پایه بلند (ناخالص) را با گیاه میمونی قرمز پایه کوتاه آمیزش می دهیم چه نسبتی از بوته های نسل اول پایه بلند و صورتی هستند؟                                                                          الف)                              ب)                            ج)                            د)                                   41- از 30 نفر افراد یک کلاس 10 نفر چشم آبی دارند احتمال اینکه اولین نفری که از کلا خارج می شود چم آبی باشد چقدر است؟   الف)                 ب)                            ج)                            د)             42-  کدامیک از جانداران زیر می تواند نسبت به یک صفت وابسته به جنس هتروزیگوت باشد؟   الف) پروانه نر                     ب) ملخ نر                      ج) مرد مبتلا به سندرم داون                      د) مرغ                43- با توجه به دودمانه زیر احتمال اینکه فرزند سوم این خانواده که با علامت سؤال مشخص شده است پسری بیمار باشد چقدر است؟   الف)                              ب)   ج)                                 د)                    44- در (Biston betularia) رنگ بال صفتی وابسته به جنس و طول بال صفتی آتوزومی است در آمیزش مقابل علامت سؤال چه کسری را نشان می دهد؟   الف)                   ب)              ج)                       د)   45- زنی سالم که نسبت به بیماری کورونگی هتروزیگوت است با مردی کوررنگ ازدواج می کند اجتمال متولد شدن پسر و دختر کوررنگ در این خانواده چگونه است؟                                                                الف)  پسرها و  دختر ها کوررنگ     ب)  دخترها و  پسرها   ج) پسرها و  دخترها   د) تمام پسرها و  دخترها   46- با توجه به دودمانه زیر کدام ژن نمی تواند در تولد بیماری نقش داشته باشد؟   الف) غالب اتوزومی             ب) غالب وابسته به جنس   ج) مغلوب وابسته به جنس                  د) مغلوب آتوزومی                       47- دودمانه زیر چه نوع بیماری را نشان می دهد؟                                                                       الف) آتوزومی غالب             ب) آتوزومی مغلوب   ج) وابسته ه جنس غالب       د) وابسته به جنس مغلوب   48- بیماری مورد نظر دودمانه رویرو چگونه صفتی است؟                                                                الف) آتووزمی غالب       ب) وابسته به جنس غالب   ج) آتوزومی مغلوب        د) وابسته به جنس مغلوب       49- بیماری PKU (فنیل کتونوریا) نوعی اختلال مادرزادی در متابولیسم فنیل آلانین است دودمانه زیر مربوط به خانواده ای ات که دچار این بیماری است. شیوه وراثت PKU چیست؟                                                الف) آتوزومی غالب             ب) آتوزومی مغلوب  ج) وابسته به X غالب            د) وابسته به X مغلوب         50- در دودمانه سؤال قبل اگر III3 و III4 با هم ازدواج کنند احتمال اینکه نخستین فرزند آنها دچار PKU باشد چقدر است؟   الف)                              ب)                            ج)                            د)                51- در کدام دودمانه بماری توارث وابسته به جنس غالب تبعیت می کند؟                                               الف                                 ب)                              ج)                                                      د)   52- دودمانه مقابل د مورد کدام بیکاری صدق نمی کند؟                                                                الف) هانتینگتون                   ب) PKU (فنیل کتونوریا)   ج) تالاسمی                         د) هموفیلی          53- در دودمانه مقابل الگوی توارث با کدام بیماری همخوانی دارد؟                                                   الف) هانتینگتون          ب) PKU (فنیل کتونوریا)   ج) تالاسمی                         د) هموفیلی                54- با توجه به دودمانه مقابل کدام بیماری متعلق به این دودمانه می باشد؟                                         الف) هانتینگتون                               ب) کوررنگی   ج) زالی                                         د) هموفیلی   55- دودمانه مقابل از کدام الگو تبعیت می کند؟                                                                         الف) وابسته به X غالب            ب) آتوزومی غالب   ج) وابسته به X مغلوب              د) آتوزومی مغلوب   56- اگر صفتی غالب وابسته به X باشد در دودمانه مقابل کدام فرد نمی تواند متولد شود؟                      الف) II1                          ب) II2               ج) III1                    د) III2                                      57- با توجه به دودمانه ی مقابل احتمال اینکه پدر و مادری که در نسل II هستند دارای فرزندی باشند که بیماری مورد نظر را نشان دهد چقدر است؟ (فراوانی آلل ها یکسان است)                                                                     الف)                                          ب)   ج)                                             د)   58- زنی با موی موج دار، بیماری هانتینگتون، قادر به لوله کردن زبان، مکانیسم انعقاد خون طبیعی حداکثر چند نوع گامت می تواند تولید کند؟                                                                                                    الف) 8                               ب) 4                            ج) 16                           د) 2                    59- زنی سالم که دارای پدری سالم و مادری هانتینگتون بوده و از نظر دید رنگ و مکانیسم انعقاد خون طبیعی است حداقل و حداکثر چند نوع گامت تولید می کند؟                                                                    الف) 1و2               ب) 2و2                                    ج) 2و4                         د) 1و4                   60- در وراثت کدایک از صفات زیر در گامت هر فرد بیش از یک نوع آلل وجود دارد؟   الف) گروه خونی                  ب) موی مجعد                ج) هانتینگتون                 د) رنگ پوست                                               61- در آمیشز گل میمونی قرمز با گل میمونی سفید در F2 چه نسبتی از گلها صفتی را نشان می دهند که با والد خود متفاوت است؟   الف)                              ب)                            ج)                            د)       62- درصد فراوانی صفتی که وابسته به جنس و تحت کنترل ژن مغلوب می باشد در قناریها چگونه است؟   الف) در نرها بیشتر  ب) در ماده ها بیشتر        ج) در هر دو جنس یکسان             د) بستگی به محیط   63- یک صفت سه آللی، وابسته به جنس و بدون رابطه غالب و مغلوبی در مرغ، چند نوع ژنوتیپ و چند نوع فنوتیپ می تواند داشته باشد؟   الف) 3و3               ب) 6و6                                    ج) 6و3                         د) 3و2   64- در مورد صفتی سه آللی و وابسته به جنس، تنوع ژنوتیپ در کدام جاندار بیشتر است؟   الف) مرغ                           ب) ملخ ماده                   ج) مرد                          د) بید ماده            65- کدام طرح کروموزومی زیر می تواند دو نوع فنوتیپ به نسبت مساوی تولید کند؟                الف)                                                                      ب)   ج)                                                             د)   66- صفتی آتوومی و 3 آللی در مرغ و خروس به رتیب چند نوع ژنوتیپ دارد؟                                          الف) 3و6               ب) 6و6                                    ج) 6و3                         د) 1و2                      67- در کدام بیماری تعداد نوکلئوزومهای بیشتری مشاهده می شود؟                                                 الف) داون              ب) آنمی داسی شکل        ج) هانیتنگتون                 د) تالاسمی                           68- در کدام بیماری با فرمول کروزموزمی AaBb X AaBb آمیزش انجام داده و دو نوع فنوتیپ در F1 ایجاد شود معرف این است که:   الف) از اصل اول مندل تبعیت نکرده اند                      ب) صفت وابسته به جنس است   ج) از اصل دوم مندل تبعیت نکرده اند             د) فنوتیپ وابسته به محیط بوده است.                           69- کدامیک از افراد زیر می تواند هتروزیگوت باشد؟   الف) زال                            ب) زن هموفیل               ج) تالاسمی ماژور                       د) لاله گوش چسبیده      

      گام به گام ژنتیک در امتحان نهایی  

    1- پژوهش های مندل

  1- از آمیزش نخود فرنگی پابلند دانه صاف که در هر دو صفت خالص است با نخود فرنگی پا کوتاه دانه چروکیده ژنوتیپ والدین و زاده ها را بنویسید. ( 75/0 )                                                                                                                             شهریور 81                                                                            2- اصطلاحات زیر را تعریف کنید: ( 1 )                                                                                                      دی 82   الف ) آمیزش مونوهیبریدی                   ب ) ژن غالب                       ج ) ژنوتیپ                  د ) هتروزیگوس                                                                                                            3- اصطلاحات زیر را تعریف کنید . ( 1 )                                                                                                   شهریور 84   الف ) خودلقاحی                                         ب ) صفت اتوزومی                        4- اصطلاحات زیر را تعریف کنید ( 75/0 )                                                                                                دی 86   الف ) آمیزش مونوهیبریدی                                 ب ) فنوتیپ  

2- نظریه مندل   1- قانون جور شدن مستقل ژن ها را بنویسید ( 5/0 )                                                                                  مرداد82 – خرداد85  

2- نظریه درهم آمیختگی صفات را تعریف کنید. ( 5/0 )                                                                                    شهریور 83

  3- الف ) قانون تفکیک ژن ها را بنویسید. ( 1 )                                                                                                 دی 84

  ب ) آمیزش دی هیبریدی چه نوع آمیزشی است؟  

4- قانون دوم مندل ( جور شدن مستقل ژن ها ) : ( 5/0 )                                                                                    خرداد87   الف ) در مورد چه نوع آمیزشی صادق است ؟   ب ) در مورد کدام ژن ها درست است؟  

5- قانون تفکیک ژن های مندل را بنویسید( 5/0 )                                                                                             شهریور 89    

3- احتمال و وراثت  

1- صفات وابسته به جنس را تعریف کنید. ( 5/0 )                                                                                            خرداد81

  2- در نخود فرنگی الل های A و b به ترتیب مربوط به زردی دانه ( غالب ) و چروکیدگی دانه ( مغلوب )هستند. با ایستفاده از مربع پانت مسئله زیر را حل نمایید. ( 1 )                                                                                                                     خرداد81  

از خود لقاحی نخود فرنگی با ژنوتیپ AABb چه نسبتی از زاده ها از نظر فنوتیپی حالت چروکیدگی را نشان می دهند؟( نوشتن راه حل الزامی است )  

  3- در خانواده ای  که والدین سالم باشندفرزند زالی بدنیا آمده است : ( 5/1 )                                                             دی 81   الف ) ژنوتیپ والدین را بنویسید   ب ) ژنوتیپ فرزندزال را بنویسید   ج ) احتمال اینکه در این خانواده فرزندی سالم به دنیا بیاید چقدر است ؟

  4- کدامیک از مفاهیم زیر درست و کدامیک نادرست است ؟ ( 1 )                                                                        خرداد82   الف ) اگر یک فرد غالب هموزیگوت با یک فرد مغلوب آمیزش کند ممکن است بعضی از زاده ها فنوتیپ مغلوب را نشان دهند  

ب ) از آمیزش دو فرد غالب ناخالص (Bb) احتمال پیدایش زاده مغلوب 25 درصد است  

ج ) اگر فردی با گودی چانه و هتروزیگوت( Dd  ) با فردی فاقد گودی چانه ( dd ) آمیزش کنداحتمال تولد فرزندی با گودی چانه 50 درصد است    

د ) آلل IAو IB که در کنترل گروه خونی دخالت دارند دارای رابطه غالب ومغلوبی هستند  

5- در دودمانه به چه فردی ناقل گفته می شود؟ ( 5/0 )                                                                             مرداد82 – شهریور 85  

  6- در خرگوش الل های B   و b به ترتیب مربوط به رنگ سیاه ( غالب ) و رنگ قهوه ای ( مغلوب ) هستند با استفاده از مربع پانت مسایل زیر را حل کنید: ( 1 )                                                                                                                             دی 83  

الف ) در آمیزش یک فرد ناخالص با یک فرد خالص مغلوب  ( bb ) احتمال ببوجود آمدن یک فرزند ناخالص چقدر است ؟  

ب ) از آمیزش یک فرد ناخالص با یک فرد خالص مغلوب احتمال بوجود آمدن یک فرد خالص غالب چقدر است؟    

7- آمیزش آزمون به چه منظوری صورت می گیرد ؟ ( 5/0 )                                                                      خرداد84 – شهریور 85  

8- هموفیلی نوعی بیماری وابسته به جنس است و ژن آن روی کروموزوم X قرار دارد اگر پدر سالم و مادر ناقل باشد ( با رسم مربع پانت ) ژنوتیپ ها و فنوتیپ جدید مورد انتظار در فرزندان را بنویسید. ( 1 )   H ژن فرد سالم     h ژن مولد هموفیلی                       خرداد84

  9- فرض کنید آمیزش آزمون در انسان امکان پذیر باشد ژنوتیپ مجهول یک گروه خونی را چگونه تعیین می کنند؟ ( 1 )     خرداد86  

10- چرا در زنان اثر یک الل مغلوب که بر روی کروموزوم X قرار دارد ظاهر نمی شود؟ ( 5/0 )                       شهریور 86 – شهریور 87

 11- در کدام یک از فنوتیپ های زیر برای تعیین ژنوتیپ بایستی آمیزش آزمون انجام داد؟ ( 25/0 )                               خرداد87  

12- دودمانه روبه رو در مورد بیماری زالی در نظر گرفته شده است . فرد شماره 1 با مرد کاملا سالم ( خالص ) ازدواج می کند احتمال این که اولین  فرزند آنها پسر سالم باشد چه قدر است ؟ ( با راه حل)( 75/0 )                                                            شهریور88  

13-  از خود لقاحی نخود فرنگی گلبرگ ارغوانی ، دو نوع فنوتیپ در فرزندان ایجاد شده است : ( 75/0 )                       دی 88   الف – ژنوتیپ والدین (P) را بنویسید   ب- فنوتیپ فرزندان را مشخص کنید

  14- دود مانه روبه رو مربوط به بیماری تالاسمی می باشد به سوالات زیر پاسخ دهید: ( 75/0 )                                    دی 88   الف- نحوه وراثت این بیماری آتوزومی است یا وابسته به جنس؟   ب- ژنوتیپ والد شماره 2 را مشخص کنید   ج- احتمال تولد فرزند شماره 4 چقدر است  

15- با توجه به دود مانه روبه رو پاسخ دهید: ( 5/0 )                                                                                 خرداد89   الف- توارث بیماری مورد نظر چگونه است ؟   ب- احتمال تولد فرد مشخص شده را بنویسید   16- با  توجه به دودمانه روبه رو پاسخ دهید: ( 75/0 )                                                                                    شهریور 89   الف- نوع توارث بیماری مورد نظر چگونه است ؟   ب- احتمال تولد فرد شماره 4 چقدر است ؟   چ- ژنوتیپ فرد شماره 2 را بنویسید.      مرد بیمار                        زن بیمار   4- رابطه ی غالب ومغلوبی مربوط به همه ی الل ها نیست.  

1- صفات چند ژنی را همراه با ذکر مثال تعریف کنید. ( 1 )                                                                              خرداد81  

2- کدامیک از مفاهیم زیر صحیح و کدامیک غلط است ؟ ( 25/1 )                                                             شهریور 81 – خرداد83  

الف ) در افرادی با گروه خونی AB فنوتیپ نشان دهنده ژنوتیپ است.  

ب ) علت بیماری هانتینگتون خرابی تدریجی بافت مغز در میان سالی است.  

ج ) وزن آدمی توسط یک جفت ژن الل کنترل می شود  

د ) تشخیص ژنوتیپ صفات غالب از طریق آمیزش آزمون ممکن است  

ه ) اسب هایی با موی قرمز و سفید مثالی از غالب ناقص می باشد.  

3- به سوالات زیر در مورد صفت سه اللی گروههای خونی پاسخ دهید : ( 5/1 )                                                      دی 81  

الف ) برای این صفت چند نوع ژنوتیپ در افراد می توان انتظار داشت؟  

ب ) چرا در افرادی که ژنوتیپ IAIB دارند گروه خونی AB خواهند داشت؟  

ج ) افرادی که گروه خونی Aدارند ( فنوتیپ A  ) چه ژنوتیپ هایی ممکن است داشته باشند؟  

4- در جاهای خالی کلمات مناسب بنویسید. ( 1 )                                                                                          خرداد82  

الف ) برای تعیین ژنوتیپ فردی که فنوتیپ غالب یک صفت را نشان می دهد از روش .................. استفاده می کنیم  

ب ) اگر فردی آنزیم لازم برای تبدیل اسید آمینه فنیل آلانین به تیروزین را نداشته باشد مبتلا به بیماری................. است  

ج ) چرا در جمعیت آدمی فراوانی مردان هموفیل بیشتر از زنان هموفیل است ؟

  5- از آمیزش گاو مو قرمز تیره ی خالص ( RR ) با گاو موسفید خالص ( WW ) همه ی افراد نسل اول دارای موی قرمز روشن هستند.  

الف ) این نوع الگوی وراثتی چه نام دارد؟ (1 )                                                                                              مرداد82  

ب ) در صورت آمیزش افراد نسل اول نسبت های فنوتیپی مورد انتظار در F2 را بنویسید.  

6- بیماری فنیل کتونوریا : (75/0 )                                                                                                              دی 82  

الف ) اتوزومی است یا وابسته به جنس ؟                            

ب ) الل آن غالب است یا مغلوب؟  

ج ) چرا افراد مبتلا دچار عقب ماندگی ذهنی می شوند؟  

7- در آمیزش ( IBi×IAi ) مطلوبست : ( 1 )                                                                                                 دی 82  

الف ) ژنوتیپ فرزندان  

ب ) احتمال بوجود آمدن پسری با گروه خونی O  

8- اختلال های ناشی از داسی شدن گلبول های قرمز در افراد مبتلا به این بیماری را بنویسید. ( 5/0 )                             شهریور 83  

9- کدام فنوتیپ های گروه خونی نشان دهنده ی ژنوتیپ این صفت است ؟ پاسخ خود را با ذکر دلیل بنویسید ( 1 )               دی 83  

10- هم توانی چه تفاوتی با غالب ناقص دارد ؟ ( 5/0 )                                                                 خرداد84- دی 85- شهریور 86  

11- در خانواده ای که پدر و مادر تالاسمی مینور دارند. ژنوتیپ ها و فنوتیپ های مورد انتظار در فرزندان که با فنوتیپ و ژنوتیپ والدین متفاوت است را بنویسید .  C الل طبیعی            c الل تالاسمی ( 1 )                                                          شهریور 84- دی 85

  12- صفت رنگ گل در گیاه میمونی غالب ناقص است از آمیزش گل میمونی صورتی ( RW ) به روش خودلقاحی چه نوع ژنوتیپ ها و فنوتیپ های جدیدی تولید خواهد شد؟  ( قرمز= R     سفید= W   )( 1 )                                                              دی 84  

13- در خانواده ای که یکی از والدین گروه خونی A و دیگری گروه خونی B دارند چهار نوع گروه خونی متفاوت در فرزندان دیده می شود ژنوتیپ فرزندان را بنویسید. ( 1 )                                                                                                                خرداد85  

14- علت بیماری فنیل کتونوریا ( نقص در واکنش های مابولیسمی بدن افراد مبتلا ) را بنویسید. ( 5/0 )                            خرداد85

  15- الف ) در خانواده ای که پدر ومادر هر دو موهای موج دار دارند سه نوع فنوتیپ در فرزندان قابل پیش بینی است. ( 1   شهریور 85   ژنوتیپ هر یک از آن فنوتیپ ها را بنویسید. ( فرفری= R      صاف= S )   ب ) رابطه ی بین الل های حالت مو در انسان از کدام الگو پیروی می کند  

16- یک صفت چند اللی در انسان نام ببرید ( 25/0 )                                                                                         دی 85  

17- در خانواده ای که پدر ومادر موی موج دار  دارند: ( 5/0 )                                                                            خرداد86   الف ) ژنوتیپ والدین را بنویسید.   ب ) احتمال داشتن دختری با موی موج دار چقدر است ؟ ( مجعد = R       صاف =  S )   18- الف ) تغییر رنگ موهای روباه قطبی را در تابستان و زمستان چگونه توجیه می کنید؟(5/0 )                                     خرداد86   ب ) پیشنهاد پرهیز از ازدواج فامیلی می تواند درصد ابتلا به بیماری تالاسمی ماژور را به شدت کاهش دهداما این راه حل برای پیشگیری از بیماری هانتینگتون کارایی کمتری دارد علت چیست ؟

  19- در خانواده ای که پدر و مادر گروه های خونی متفاوتی دارند نیمی از فرزندان گروه خونی A ونیمی گروه خونی B دارند ( به طور طبیعی احتمال هیچ نوع گروه خونی دیگر در میان فرزندان وجود ندارد ) ( 1 )                                                        شهریور 86   فنوتیپ والدین و ژنوتیپ فرزندان را بنویسید.  

20- پدر ومادری سالم دارای فرزندی مبتلا به تالاسمی ماژور هستند: ( 5/0 )                                                            دی 86   الف ) ژنوتیپ والدین را بنویسید                 ب ) ژنوتیپ فرزند بیمار را بنویسید.       21- از خود باروری گل میمونی صورتی ( RW ) چه فنوتیپ هایی حاصل می شود؟ ( R= قرمز     W= سفید )( 75/0 )     دی 86  

22- اگر پدر مبتلا به هموفیلی و مادر فاقد این ژن باشد تمام دختران ناقل هموفیلی و تمام پسرانسالم خواهند بود. اما اگر مادر مبتلا به هانتینگتون باشد تمام فرزندان به این بیماری مبتلا خواهند شد علت این پدیده ها چیست ؟ ( 5/0 )                                  خرداد87  

23- از آمیزش گاو نر قرمز تیره با گاو ماده سفید گاوهای قرمز روشن تولید می شوند. ( 75/0 )                                      خرداد87   اگر گاو نر قرمز روشن با گاو ماده قرمز روشن آمیزش یابد چه فنوتیپ های تولید خواهد شد ؟  

24- اگر پدر گروه خونی AB ومادر گروه خونی B  ناخالص داشته باشد کدام گروه های خونی در فرزندان آنها    قابل انتظار است ؟ ( 75/0 )                                                                                                                    شهریور 87  

25- در نخود فرنگی رنگ ارغوانی گل نسبت به سفید غالب است . اگر نخود گل ارغوانی ناخالص به روش خودلقاحی آمیزش یابد ژنوتیپ ها و فنوتیپ جدید را بنویسید ( P= گل ارغوانی        p= گل سفید )  ( 75/0 )                                                          شهریور 87  

26-  مردی با موی مجعد با زنی که موی صاف دارد ازدواج میکند فرزند آنها ا ز حالت مو چه فنوتیپی رانشان می دهد؟( 1 )  شهریور 88   ب- در کدام یک از موارد زیر ،آمیزش آزمون برای تعین ژنوتیپ موثر است چرا؟     1- گل ادریسی آبی                2- نخود فرنگی گلبرگ ارغوانی   ج- فرزندان مبتلا به تالاسمی ماژور از چه نوع پدر و مادرانی متولد می شوند؟   27- در هر یک از صفات زیر رابطه الل ها را مشخص کنید: ( 5/0 )                                                                        دی 88   الف- رنگ گل گیاه میمونی                                             ب- رابطه الل های I B   IB  در گروه خونی  

28- در نوع خاصی گیاه فنوتیپ سفیدی رنگ میوه بر فنوتیپ زرد غالب است باغبانی گیاهی را که میوه سفید می دهد با گیاه میوه زردی آمیزش داده است در حدود نیمی از گیاهانی که از این آمیزش حاصل شده اند میوه سفید و نیم دیگر میوه زرد دارند ( 75/0 )    خرداد89   الف- ژنوتیپ گیاهان والد چگونه بوده است ؟   ب- اگر به فرض در میان میوه های حاصل تعدادی میوه کرم رنگ بوجود آید توارث رنگ میوه چگونه خواهد بود؟

  29- زن و مردی سالم دارای فرزند هموفیل شده اند اگر پدر زن هموفیل باشد ژنوتیپ مادر و جنسیت فرزند هموفیل را بنویسید( 5/0 )        خرداد89  

30- - دختری با موهای صاف با پسری که موهای مجعد دارد ازدواج میکند: ( 75/0 )                                                     شهریور 89   الف- نوع رابطه اللی این صفت را بنویسید.   ب- چه فنوتیپ جدیدی از این صفت در فرزندان ایجاد می شود؟   ج- چه نسبتی از فرزندان این خانواده صفت مشابه مادر دارند؟

  مسائل ژنتیک جمعیت        

  1-  در یک جمعیت 100 تایی ازمگس سرکه با تعدادژنوتیپ های 70GG+20Gg+10ggفراوانی آلل های G وg ، به ترتیب کدام است ؟                              ج : 8/0 و 2/0    

    2-در یک جمعیت ، فراوانی افراد مبتلا به تالاسمی ماژور 4% است. فراوانی افراد ناقل (تالاسمی مینور ) چند درصد است ؟        ج : 32%                     

    3- اگر فراوانی آلل غالب یک صفت5/2 باشد، در تعادل هاردی واینبرگ فراوانی فنوتیپ افراد غالب چقدر است ؟                                  ج:     25/16  

    4- اگر در جمعیتی2000تایی از مگس های سرکه که تعادل هاردی – واینبرگ در آن برقرار است ، فراوانی افراد دارای فنوتیپ مغلوب بال کوتاه 16% باشد ، چه تعدادی از افراد این جمعیت ، بال بلند خالص هستند ؟                    ج :  720  

    5-  قدرت مزه کردن ماده’ تلخی به نام  PTC (فنیل تیو کاربامید) را آلل بارز T کنترل می کند. دریک جمعیت 75% افراد مزه،PTC را تشخیص می دهند . فراوانی افراد ناخالص چند درصد است .                                                 ج : 50%  

    6-  یکی از سیستم های گروه خونی ، سیستم MN می باشد، افراد میتوانند سه نوع فنوتیپ متفاوت داشته باشند M ،MN، N که ژنوتیپهای آنها به ترتیب MM،MN،NN می باشد. در یک جمعیت با تعادل هاردی واینبرگ ، فراوانی آلل M برابر 4/0 است .فراوانی گروه های خونی N و MN  را پیداکنید .                                                ج : 48/0 و 36/0    

  7-  در یک جمعیت ، فراوانی بیماران فنیل کتونوری  1 به 10000 است . فراوانی آلل ایجاد کننده’بیماری چقدر است ؟                    ج : 01/0    

  8- در صورتیکه فراوانی صفت مغلوب اتوزومی در جمعیتی که در تعادل به سر می برد ، برابر با 1 به10000 باشد ، فراوانی افراد هتروزیگوت در آن جمعیت چقدر است ؟           ج :  198/0    

     9- اگر از هر 5000 نفر ، دو نفر به بیماری آلبینیسم ( مغلوب اتوزومی )  مبتلا باشند ، مطلوب است :     الف) فراوانی ناقلین   ب) تعداد افراد ناقل                             

      10-  اگر فراوانی ژن Rh منفی در یک جمعیت 3/0 باشد،چه درصدی از افرادجمعیت مزبور  Rh مثبت هتروزیگوس هستند ؟       ج : 42%      

  11-  در یک جمعیت 1000 نفری با تعادل هاردی واینبرگ اگر 10 نفر به یک بیماری اتوزومی مغلوب مبتلا باشند ، چند نفر هتروزیگوس هستند ؟       ج :180  

      12- در یک جامعه ده هزار نفری ، 36 نفر مبتلا به یک بیماری مغلوب اتوزومی زندگی می کنند ، فرکانس آلل این بیماری در این جامعه چقدر است ؟   ج : 06/    

    13- فراوانی ژنوتیپی در یک جمعیت بصورت AA24/0 ، Aa32/0 ، aa44/0 است . فراوانی A و AA  در نسل بعد چقدر است ؟ ج : 4/0 و  24/0    

   14- فرض شود که در یکی از جمعیت های آدمی فراوانی آلل صفت لوله کردن زبان برابر 4/0 باشد.(   C الل لوله کردن    c آلل عدم این توانایی) . فراوانی های ژنوتیپی و فنوتیپی مورد انتظار درحالت تعادل این جمعیت کدام اند ؟        ج : فراوانی های ژنوتیپی cc36/0 ، Cc48/0  ،CC 16/0   و   فراوانی های فنوتیپی  cc36/0 ، (CC+Cc) 64/0      

15- در کدام فراوانی آللی ،ژنوتیپ هتروزیگوس (Aa) دو برابر فراوانی ژنوتیپ هموزیگوس مغلوب (aa) در یک جمعیت با تعادل هاردی واینبرگ خواهد بود ؟            ج: 5/0    

      16- اگر فراوانی یک عارضه اتوزومی ونهفته ژنتیکی در یک جمعیت مندلی ودر حال تعادل  0009/0 باشد ، فراوانی آلل غالب و فراوانی هتروزیگوت ها را حساب کنید .      ج : 97/0   058/0      

    17- اگر فراوانی فنوتیپ بارز (غالب)یک جفت ژن اتوزومی در یک جمعیت 19/0 باشد وجمعیت بصورت تصادفی آمیزش نماید،فراوانی آلل های  بارز  و نهفته چقدر است ؟        ج : 1/0 و 9/0    

    18- فراوانی ژن نهفته اتوزومی در یک نمونه 3/0 است ،با فرض اینکه تعداد کل این نمونه1800 نفر باشد تعدادافراد با فنوتیپ بارز چند نفر است ؟             ج : 1638                             

   19- در کشور آمریکا از هر 10000 نوزادی که به دنیا می آید ، یک نوزاد مبتلا به بیماری PKU  ( فنیل کتونوریا ) می باشد . این بیماری  نوعی ناهنجاری متابولیسمی است که منجر به عقب افتادگی ذهنی می شود . چنانچه بدانیم که این بیماری در اثر یک آلل مغلوب ایجاد می شود ، مطلوب است فراوانی :   الف ) افراد مبتلا به PKU       ب) افراد هتروزیگوس      ج) افراد سالم    ج :0001/0  ،   0198/0  ،   98/0    

     20- دریک جمعیت که برای یک ژن ، دو آلل  B  و b  وجود دارد فراوانی آلل B برابر با 7/0 است ، چنانچه جمعیت در تعادل باشد فراوانی افراد هتروزیگوت چیست ؟   ج :42/    

   21- دریک جمعیت باتعادل هاردی واینبرگ،16% افرادیک صفت نهفته رانشان میدهند.فراوانی آلل غالب رادراین جمعیت بدست آورید. ج:6/0      

  22- در یک جمعیت 400 تایی از مگس سرکه ، چنانچه فراوانی افراد بال بلند (  LL ) برابر 325/0 ، فراوانی افراد بال بلند نا خالص ( Ll )  49/0 وفراوانی افراد بال کوتاه ( ll ) 185/0 باشد :    الف)تعداد افراد با هر یک از ژنوتیپهای  LL  ، Ll  ، ll  چیست ؟    ب) فراوانی الل L و l  را محاسبه کنید .     ج : 130،196،74     57/0 ، 43/0        

23-  اگر فراوانی آلل تالاسمی ( t ) در یک جمعیت 10% باشد ،فراوانی افراد دارای آلل تالاسمی چقدر است ؟  ج : 19/0      

    24- در یک جمعیت متعادل ، اگر فراوانی ژن بیماری کم خونی داسی شکل 2/0 باشد ، فراوانی افراد سالم ناقل چقدر است ؟ ج: 32/0      

    25- در یک جمعیت متعادل ، اگر فراوانی گامت های رنگ سفید در گیاه لاله عباسی 6/0 باشد ، فراوانی گل های صورتی چیست؟ ج: 48/0  

      26- حدود 70% از کل سفیدپوستان آمریکای شمالی مزه’ فنیل تیو کاربامید را درک می کنند و بقیه نمی توانند این مزه را تشخیص دهند . قابلیت درک مزه با آلل غالب T وعدم قابلیت در درک این مزه با  آلل مغلوب t تعیین می شود . اگر فرض شود که این جمعیت در حال تعادل باشد ، فراوانی های ژنوتیپی و آللی این جمعیت چقدر است ؟           ج:فراوانی های آللی pوq : 0/45 و 55/0    tt3/0،Tt5/0،TT2/0  

27    - در جمعیتی که 01/0 افراد به کم خونی داسی شکل مبتلا هستند چند در صد افراد جامعه زنان هموزیگوت غالب هستند ؟  ج:5/40      

  28- در یک جمعیت که در تعادل هاردی واینبرگ است اگر  فراوانی ژن هموفیلی (b) 05/0 باشد ، چه نسبتی از مردان و زنان این جمعیت  هموفیل هستند ؟         ج: 5%      25/0              

    29- صفت کوررنگی توسط ژن مغلوب وابسته به جنس کنترل می شود در جمعیتی فراوانی مردان کوررنگ 10% گزارش  شده است . فراوانی خانم های حامل ولی به ظاهر سالم چند در صد است ؟     ج: 18%            

    30- یک ژن وابسته به جنس و نهفته در مگس سرکه نر، در یک جمعیت وحشی با فراوانی 05/0دیده می شود . فراوانی هموزیگوت های نهفته این ژن و هتروزیگوت های آن در افراد ماده به ترتیب چقدر است ؟            ج: 0025/0      095/0       

    31- سفیدی چشم مگس سرکه ، وابسته به جنس است . در مگس سرکه 9% نرها چشم سفید دارند که توسط یک آلل نهفته کنترل می شوند . فراوانی هتروزیگوت ها در ماده ها با توجه   به تعادل هاردی واینبرگ چقدر است ؟    ج: 1638/0  

    32- اگر فراوانی الل کوررنگی ( وابسته به جنس مغلوب ) در جمعیتی متعادل 0/1 باشد چه نسبتی از مردان و زنان این جامعه مبتلا  به این بیماری خواهند بود ؟  ج:200/11    

  33- اگر در جمعیتی متعادل 15 درصد مردها هموفیل باشند چه نسبتی از اعضای این جمعیت ، زنان ناقل هموفیلی خواهند بود ؟  ج: 2درصد       34- اگردرجمعیتی نسبت مردهای هموفیل به نسبت زن های هموفیل 10 به 1 باشد،در این جامعه چنددرصد ، مرد هموفیل وجود خواهد داشت؟  ج:5 درصد              

[ پنجشنبه دوازدهم مرداد 1391 ] [ 14:52 ] [ یونس کرمانی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

این وبلاگ جهت كمك و پیشرفت دانش آموزان در درس زیست شناسی و همفكری وتبادل اطلاعات بین دبیران زیست شناسی طراحی شده است.مطالب آن به گونه ای انتخاب شده كه با مطالب كتب درسی دبیرستان همخوانی داشته باشد
امکانات وب
/banner.gif" align="center" />
استخاره آنلاین با قرآن کریم

Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت





تماس با ما
/div/div